Bestratings begrippenlijst - Alle bestratingstermen uitgelegd
Van afschot en wildverband tot voegzand en trilplaat: deze begrippenlijst legt alle bestratingstermen begrijpelijk uit. Handig als je offertes vergelijkt, zelf aan de slag gaat of gewoon wilt begrijpen wat de stratenmaker bedoelt. De begrippen zijn ingedeeld in negen categorieën, van basisbegrippen tot duurzame oplossingen.
Inhoudsopgave
Basisbegrippen
- Bestrating
- De verharding van een oppervlak met stenen, tegels of klinkers, zoals een terras, tuinpad of oprit. Alles wat je nodig hebt om te "bestraten" valt onder dit begrip: van de ondergrond tot de toplaag.
- Klinker
- Een kleine, rechthoekige straatsteen, van gebakken klei of beton. Klinkers zijn dikker dan tegels en daardoor geschikt voor opritten en zwaarder belaste oppervlakken.
- Cobblestones (kinderkopjes)
- Natuurstenen keitjes met een robuuste, landelijke uitstraling, ook wel kinderkopjes genoemd. Veel gebruikt voor authentieke opritten, paden en accenten in de bestrating.
- Kwaliteitsklasse
- Een indeling die de kwaliteit van bestrating aangeeft. Eerste keus/A-kwaliteit: perfect gevormde tegels zonder afwijkingen. Tweede keus/B-kwaliteit: kleine afwijkingen in kleur of vorm. Derde keus/C-kwaliteit: zichtbare onregelmatigheden, geschikt voor niet-zichtbare locaties. Meer weten? Lees het artikel over kwaliteitsklassen bij terras- en tuintegels.
- Kantopsluiting
- De randen van je bestrating die ervoor zorgen dat de stenen niet kunnen verschuiven. Je kunt hiervoor speciale opsluitbanden gebruiken of bijvoorbeeld een betonnen rand.
- Opsluitband
- Een betonnen band die in beton gesteld wordt langs de rand van de bestrating. Houdt het zandbed en de buitenste tegelrijen blijvend op hun plek.
- Wildverband
- Een legpatroon waarbij stenen van verschillende maten willekeurig worden gelegd, wat een natuurlijke en speelse uitstraling geeft. Perfect voor tuinpaden en terrassen met een informele sfeer.
- Afschot
- De lichte helling in je bestrating die ervoor zorgt dat regenwater wegloopt van je huis of garage. Meestal wordt een afschot van 1 tot 2 centimeter per meter aangehouden.
- Zandbed
- De zandlaag onder de bestrating die zorgt voor een stevige en egale ondergrond. Dit is de basis voor een duurzame bestrating.
Zelf aan de slag? Lees dan ook de 7 tips om zelf je tuintegels strak te leggen.
Gereedschappen
- Trilplaat
- Een machine die gebruikt wordt om de ondergrond of bestrating aan te trillen zodat deze stevig ligt. Gebruik op tegels altijd een trilplaat met rubbermat om beschadiging te voorkomen.
- Bandenzaag
- Een krachtige zaag om stenen of tegels op maat te zagen. Vooral handig voor hoeken en randen.
- Waterpas
- Een gereedschap om te controleren of de bestrating vlak en recht ligt. Essentieel voor een mooi resultaat.
- Stootijzer
- Een lang, stevig gereedschap om stenen aan te drukken of te verplaatsen.
- Knipper
- Een gereedschap om stenen handmatig op maat te knippen. Handig voor het aanpassen van stenen aan de randen.
- Tegeldrager
- Een hulpmiddel om grote en zware tegels gemakkelijker te kunnen tillen en plaatsen.
- Hogedrukreiniger
- Een apparaat om je bestrating schoon te maken. Let op: gebruik niet te veel druk om beschadiging van voegen te voorkomen. Begin altijd met een lage druk.
Materialen
- Voegzand
- Fijn zand dat tussen de kieren van de bestrating wordt gestrooid om de stenen vast te zetten en onkruid tegen te gaan.
- Straatzand
- Zand dat als onderlaag voor bestrating dient. Het zorgt voor een stabiele en waterdoorlatende ondergrond.
- Brekerzand
- Scherp zand van gebroken steen dat zeer goed verdicht. Veel gebruikt voor de straatlaag direct onder tegels en klinkers.
- Onkruidwerend voegmiddel
- Een speciaal voegmiddel dat helpt om de groei van onkruid tussen de stenen te verminderen.
- Wegenbouwvlies
- Een doek dat onder de bestrating wordt gelegd om verzakking te voorkomen en onkruid tegen te houden.
- Polymeervoegzand
- Speciaal voegzand dat hard wordt na contact met water. Het blijft beter zitten dan gewoon voegzand en voorkomt onkruid effectiever.
- Ophoogzand
- Zand gebruikt om de ondergrond op te hogen tot het gewenste niveau voor de bestrating begint.
Soorten bestrating
- Betontegels
- De meest gebruikte tegels voor tuinen en terrassen. Ze zijn voordelig, stevig en verkrijgbaar in veel maten en kleuren. Perfect voor beginners.
- Keramische tuintegels
- Dunne, keiharde tegels met een dichte toplaag die kleurvast en vlekbestendig is. Ze vragen een andere onderbouw dan beton: split, drainagemortel of tegeldragers. Bekijk het aanbod keramische tuintegels.
- Gebakken klinkers
- Traditionele straatstenen van klei die door verhitting zeer duurzaam zijn. Ze krijgen vaak een mooie, natuurlijke kleur die niet vervaagt.
- Sierbestrating
- Decoratieve bestrating met speciale patronen, kleuren of afwerkingen. Ideaal voor het creëren van een luxe uitstraling in je tuin.
- Waterdoorlatende bestrating
- Speciale stenen of tegels die water doorlaten naar de ondergrond. Ideaal voor klimaatbestendige tuinen en terreinen waar wateroverlast een probleem kan zijn.
- Grasbetontegels
- Betonnen tegels met openingen waar gras doorheen kan groeien. Perfect voor parkeerplaatsen of opritten waar je een groene uitstraling wilt behouden.
Handig: bereken hoeveel vierkante meter tegels je nodig hebt.
Waterafvoer en drainage
- Straatkolk
- Een afvoerput in je bestrating die regenwater opvangt en afvoert naar het riool. Vooral belangrijk bij grote oppervlaktes.
- Drainagesysteem
- Een netwerk van buizen onder je bestrating dat overtollig water afvoert. Onmisbaar in gebieden met veel regenval of kleigrond.
- Infiltratiekratten
- Ondergrondse kunststof kratten die regenwater tijdelijk opslaan en langzaam laten wegzakken in de bodem. Een duurzame oplossing voor waterberging.
- Afwateringsplan
- Een plan om te zorgen dat regenwater goed weg kan lopen van je bestrating, om plassen en schade te voorkomen.
Ook interessant: bekijk hoe je voordelig tuintegels koopt zonder in te leveren op kwaliteit.
Technieken en concepten
- Legpatroon
- De manier waarop stenen of tegels worden gelegd. Er zijn veel patronen mogelijk, elk met een eigen uitstraling.
- Verband
- De wijze waarop stenen ten opzichte van elkaar worden gelegd om de bestrating sterker te maken. Populaire verbanden zijn het halfsteensverband en het keperverband.
- Straatlaag
- De bovenste laag zand of split van 4 à 5 centimeter die strak vlak wordt afgereid en waarop de tegels of klinkers direct worden gelegd.
- Grondstabilisatie
- Technieken om de ondergrond stabiel te maken voordat de bestrating wordt aangelegd. Voorkomt verzakkingen.
- Uitzetlijn
- Lijnen die worden uitgezet met touw en piketpaaltjes om het ontwerp en de afmetingen van de bestrating te markeren.
- Verdichtingscontrole
- Een controle om te verzekeren dat de ondergrond of het zandbed voldoende is aangedrukt voor stabiliteit.
- Aantrillen
- Het verdichten van de ondergrond of het zandbed met een trilplaat om verzakking te voorkomen.
Afwerking en details
- Boordsteen
- Een hogere, vaak betonnen rand die je bestrating scheidt van bijvoorbeeld je gazon. Geeft een nette afwerking en voorkomt dat gras tussen je stenen groeit.
- Facet
- De afgeschuinde rand aan de bovenzijde van een tegel of klinker. Tegels met facet zijn minder gevoelig voor randschade; tegels zonder facet ogen strakker.
- Stapelblokken
- Decoratieve betonblokken die je kunt gebruiken om hoogteverschillen op te vangen of plantenbakken te maken langs je bestrating.
- Dilatatievoeg
- Een bewust aangebrachte opening tussen delen van je bestrating die uitzetting en krimp door temperatuurverschillen opvangt. Voorkomt scheuren en verzakkingen.
Onderhoud en verzorging
- Groene aanslag
- Een veelvoorkomend probleem op bestrating in schaduwrijke plekken. Met speciale reinigingsmiddelen of een mengsel van water en groene zeep eenvoudig te verwijderen. Lees ook hoe je groene aanslag voorkomt.
- Voegonderhoud
- Het regelmatig controleren en waar nodig bijvullen van de voegen tussen je bestrating. Goed onderhouden voegen voorkomen onkruid en verzakking.
- Winteronderhoud
- Speciale zorg voor je bestrating tijdens de koude maanden. Vermijd strooizout op nieuwe bestrating en gebruik bij voorkeur een rubberen sneeuwschuiver om krassen te voorkomen.
Duurzame oplossingen
- Hergebruikte materialen
- Oude klinkers of tegels die een tweede leven krijgen. Geeft je project niet alleen karakter, maar is ook duurzaam en vaak kostenbesparend. Bekijk het aanbod gebruikte tegels.
- Circulaire bestrating
- Bestrating die aan het einde van zijn levensduur volledig kan worden hergebruikt of gerecycled. Steeds meer leveranciers bieden deze duurzame optie aan.
- Natuurlijke drainage
- Het gebruik van natuurlijke materialen en hellingen om water af te voeren, bijvoorbeeld door grindstroken of wadi's aan te leggen. Bereken hoeveel grind je nodig hebt.
Ook handig: tips om wijn-, vet- en roetvlekken van je tuintegels te verwijderen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent bestrating?
Bestrating is de verharding van een oppervlak met stenen, tegels of klinkers, zoals een terras, oprit of tuinpad. Het omvat zowel de zichtbare toplaag als de opbouw eronder: de fundering, het zandbed en de straatlaag.
Wat zijn klinkers?
Klinkers zijn kleine, rechthoekige straatstenen van gebakken klei of beton. Ze zijn dikker dan tegels en daardoor uitstekend geschikt voor opritten en andere zwaar belaste oppervlakken.
Wat is wildverband?
Wildverband is een legpatroon waarbij tegels of stenen van verschillende maten willekeurig door elkaar worden gelegd. Het geeft een natuurlijke, speelse uitstraling, maar vraagt meer aandacht bij het leggen en geeft meer snijverlies.
Wat is afschot en hoeveel heb ik nodig?
Afschot is de lichte helling in de bestrating waardoor regenwater wegloopt. De vuistregel is 1 tot 2 centimeter per strekkende meter, altijd aflopend van de woning af.
Wat zijn cobblestones?
Cobblestones, in Nederland ook wel kinderkopjes genoemd, zijn natuurstenen keitjes met een robuuste, landelijke uitstraling. Ze worden veel gebruikt voor authentieke opritten, paden en decoratieve randen.
Van theorie naar je eigen tuin?
Nu je de taal van de bestrating spreekt: bekijk het aanbod tuintegels in alle soorten en kwaliteitsklassen, of ga voor karaktervolle gebruikte tegels.